Dlaczego Księżyc ma fazy

Słońce zawsze oświetla połowę Księżyca. Zmienia się tylko to, ile tej połowy widzimy, i to wyjaśnia każdą fazę.

Sprawdzono: 29 października 2026

Księżyc nie świeci własnym światłem. Słońce zawsze oświetla dokładnie jedną jego połowę; faza to część tej oświetlonej połowy zwrócona ku nam, gdy Księżyc okrąża Ziemię w ciągu 29,5 dnia.

Cykl

  • Nów: Księżyc jest między nami a Słońcem; widzimy jego ciemną stronę, a na niebie jest w dzień.
  • Przybywający sierp i pierwsza kwadra: rosnący sierp na wieczornym niebie na zachodzie. W pierwszej kwadrze oświetlona jest połowa tarczy, a Księżyc stoi najwyżej o zachodzie Słońca.
  • Pełnia: Ziemia jest między Słońcem a Księżycem; świeci cała tarcza. Wschodzi o zachodzie Słońca i zachodzi o świcie.
  • Ostatnia kwadra i ubywający sierp: Księżyc wschodzi po północy i widać go na porannym niebie.

Praktyczne zasady

  • Księżyc wschodzi każdego dnia około 50 minut później.
  • Na półkuli północnej Księżyc oświetlony z prawej przybywa, a z lewej ubywa (zasada: gdy Księżyc wygląda jak litera „D”, dopełnia się, a gdy jak „C”, cofa się). Na południe od równika jest odwrotnie.
  • W lornetce Księżyc wygląda najlepiej nie w pełni, lecz w okolicy kwadr, gdy długie cienie wzdłuż terminatora ukazują kratery i góry.

Dlaczego to ważne

Jasny Księżyc ukrywa słabe gwiazdy, Drogę Mleczną i słabą zorzę. Planuj ciemne noce i obserwacje meteorów w okolicy nowiu; zobacz kalendarz faz.