Satellieten en het ISS: bewegende lichtjes

Zo onderscheid je satellieten van vliegtuigen en meteoren, wanneer het ISS zichtbaar is en waarom satellieten midden aan de hemel verdwijnen.

Nagekeken: 29 oktober 2026

Op elke donkere avond zie je om de paar minuten een satelliet: een rustig lichtpuntje dat tussen de sterren door glijdt.

Satelliet, vliegtuig of meteoor?

  • Satelliet: rustig, geen knipperlichten, steekt de hemel in een paar minuten over, geluidloos.
  • Vliegtuig: rode en groene navigatielichten en een knipperende witte flitser.
  • Meteoor: een streep die een seconde of korter duurt.

Waarom ze verschijnen en verdwijnen

Satellieten lichten alleen op door zonlicht te weerkaatsen. Je ziet ze in de eerste uren na zonsondergang en voor zonsopkomst, als de hemel boven je donker is maar de satelliet op honderden kilometers hoogte nog in de zon staat. Een satelliet die halverwege de hemel vervaagt, is net de schaduw van de aarde in gegaan.

Het ISS

Het Internationale Ruimtestation is ongeveer zo groot als een voetbalveld en draait op zo’n 420 km hoogte elke 92 minuten om de aarde. Het overstraalt alles behalve de maan en Venus. Een goede overkomst duurt 4–6 minuten en gaat hoog langs de hemel. De ISS-pagina toont zichtbare overkomsten voor jouw plek.

Vlak na de lancering vliegen Starlink-satellieten in een strakke rij, een paar dagen lang een spectaculair gezicht. Later waaieren ze uit en worden ze zwakker. Ze verlichten ook de achtergrond van de hemel voor sterrenkundigen, en daarom is de helderheid van satellieten nu een actief onderzoeksthema.